“De cost gaet voor de baet uyt” Dane Beerling
Het Nederlandse ingenieursbureau NACO gaat de nieuwe luchthaven van de Chinese hoofdstad Beijing bouwen. Beijing New International Airport moet de grootste luchthaven ter wereld worden, met acht startbanen en een capaciteit van uiteindelijk 130 miljoen passagiers per jaar. Als dat vliegveld  klaar is – er komen er veel meer – hoeven de Nederlandse ondernemers en schrijvers zoals Adriaan van Dis en zijn compaenen, elkaar niet langer te verdringen en op elkaars schoot te zitten, om naar China te gaan om er veel geld te verdienen.

Sinds 1984 is ingenieursbureau NACO in China aan het werk, maar in al die zevenentwintig jaar, is door dat bureau met geen woord gerept over het op gruwelijke wijze schenden van de mensenrechten. In tegendeel: daar werd hard gewerkt om er ‘iets groots te gaan verrichten’. Evenals in de tijd van Jan Pietersz Coen in Indië. De VOC had als motto “De cost gaet voor de baet uyt”. Dat die ‘cost’ tevens inhield de levens van vele duizenden inheemsen, wisten wij van Tjaberawit wel, maar in Nederland heeft men steeds stil kunnen houden dat J.P. Coen behoorlijk smerige handen had. In Hoorn is nu, anno 2011, het geweten gaan knagen en wordt de ronkend aandoende tekst op het standbeeld in het centrum van die stad, aangepast ‘omdat die niet kritisch genoeg is’… Straks dus wel, en dan zal blijken dat onze grote held duizenden inheemsen over de kling heeft laten jagen. Misschien wordt ook vermeld dat hij genocide pleegde door de bevolking van Banda vrijwel geheel uit te roeien. Indien zo, dan zal Balkenende en de zijnen Jan Pietersz Coen niet langer als voorbeeld kunnen stellen, maar het walletje bij het schuurtje moeten laten.

Kan je NACO en hun compaenen (de andere ondernemers) en Adriaan van Dis en zijn compaenen, één-op-één gelijkstellen met Jan Pietersz Coen en diens compaenen? Nee, natuurlijk kan je dat niet! Maar ‘beul noch slachtoffer’ (Sartre) kan evenmin. Dus kan je ook niet geld verdienen aan een regime dat haar burgers in het gevang smijt vanwege hun roep om mensenrechten, of plegers van misdrijven in het openbaar laat executeren door middel van een nekschot, zonder daarover je snavel open te doen!
“De cost (aan mensenlevens) gaet voor de baet uyt”, is niet meer van deze tijd… of juist wel?